İlişkiler 2 dk okuma
Tartışmayı Kavgaya Çevirmeyen 7 İlke
Sorun tartışmanın kendisi değil, nasıl yürütüldüğü. Zamanlamadan sonuç cümlesine, tartışmayı yıpratıcı olmaktan çıkaran 7 ilke.
Yazar: İdil Ersöz
İlişkilerde tartışmanın kendisi sorun değildir; hiç tartışmayan çiftlerde bile birikmiş konular bir yerde patlak verir. Asıl belirleyici olan, tartışmanın nasıl yürütüldüğü. Yanlış biçimde yürütülen bir tartışma, çözmeye çalıştığı sorunun üzerine yenilerini ekler.
Aşağıdaki yedi ilke, uzmanların "tartışma adabı" başlığı altında sık vurguladığı noktalardan derlendi. Hiçbiri anlaşmazlığı ortadan kaldırmıyor; sadece anlaşmazlığın ilişkiyi yıpratmadan sonuçlanmasını sağlıyor.
1) Önce Konunun Değip Değmediğine Bakın
Her rahatsızlık tartışmayı hak etmez. Konuyu açmadan önce "bu, üç gün sonra da önemli olacak mı?" diye sormak, gereksiz gerilimlerin büyük kısmını eler.
2) Zamanlamayı Seçin
Yorgunken, açken ya da kapıdan yeni girilmişken açılan konular hızla büyür. Mesajlaşırken tartışmaya girmek de benzer bir risk taşır; karşı taraf mesajlara geç yanıt verdiğinde arada geçen süre, olmayan anlamların üretilmesine yol açar.
Erteleme Kaçış Değildir
"Şimdi konuşamayacağım ama akşam oturalım" demek, konuyu kapatmak değil, doğru zemine taşımaktır.
3) Kişiye Değil Davranışa Konuşun
"Sen hep böylesin" cümlesi karşı tarafı savunmaya iter. "Şu olduğunda kendimi şöyle hissettim" ise aynı şikâyeti tartışılabilir hâle getirir. Fark küçük görünür ama sonuçta belirleyicidir.
4) Eski Defterleri Kapalı Tutun
Bir tartışmaya geçmişten üç örnek eklendiğinde konu çözülemez hâle gelir. Tek seferde tek mesele kuralı, tartışmanın bitebilmesi için gereklidir.
5) Anladığınızı Gösterin
Uzmanların altını çizdiği en etkili hamlelerden biri, karşı tarafın neden öyle hissettiğini anladığınızı belli etmek. Onaylamak zorunda değilsiniz; duyduğunuzu göstermek çoğu zaman gerilimi düşürmeye yeter.
6) Ara Verin
Ses tonu yükseldiğinde ve aynı cümleler dönmeye başladığında konuşmayı sürdürmek verimsizdir. Yirmi dakikalık bir ara, iki tarafın da sakinleşmesini sağlar. Önemli olan, ara verirken geri dönüleceğini söylemektir.
7) Bir Sonuçla Bitirin
Tartışmanın kendiliğinden sönmesi, konunun kapandığı anlamına gelmez. "Bundan sonra şöyle yapalım" gibi küçük ve somut bir karar, aynı konunun bir ay sonra yeniden açılmasını engeller.
Bu ilkeler ilk denemede oturmaz; alışkanlık hâline gelmesi zaman alır. Ama iki taraftan biri bunları uygulamaya başladığında bile tartışmaların seyri değişir.